E. coli ve Gıda Güvenliği

E. coli türlerinin çoğu zararsız olsa da bazıları hastalığa yol açabilir. İshale neden olan E. coli türlerini ve enfeksiyon olasılığınızı azaltmak için yapabileceklerinizi öğrenin.

Escherichia coli nedir?

Escherichia coli (kısaca E. coli), insanların ve hayvanların bağırsaklarında ve çevrede bulunan bakterilerdir; gıdalarda da bulunabilirler.

E. coli türlerinin çoğu zararsızdır ve sağlıklı bağırsak sisteminin bir parçasıdır. Ancak bazıları ishal, idrar yolu enfeksiyonu, solunum yolu hastalığı, kan dolaşımı enfeksiyonu ve başka hastalıklara yol açar. Hastalık yapabilen E. coli türleri kontamine gıda veya suyla ve hayvanlarla ya da insanlarla temas yoluyla yayılır.

Amerika Birleşik Devletleri’nde tanısı konulan ishalli hastalıklara neden olan iki E. coli türü, Shiga toksini üreten E. coli (STEC) ve enterotoksijenik E. colidir (ETEC).

STEC, Shiga toksini üreten bir E. coli grubudur. Bu toksin, kanlı olabilen ishale neden olur. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki E. coli salgınlarıyla ilgili haberlerde genellikle STEC O157 adı verilen türden söz edilir.

ETEC, seyahat ishallerinin başlıca nedeni ve özellikle çocuklar arasında dünya genelindeki ishallerin önemli bir nedenidir.

E. coli enfeksiyonu kimlerde daha sık görülür?

Herkes zararlı E. coli nedeniyle hastalanabilir; ancak bazı kişilerde enfeksiyon olasılığı daha yüksektir:

• Beş yaşından küçük çocuklar
• 65 yaş ve üzerindeki yetişkinler
• Hamileler dâhil bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler
• Belirli ülkelere seyahat eden kişiler

E. coli enfeksiyonlarının belirtileri nelerdir?

STEC: Çoğu kişide kanlı ishal ve şiddetli olabilen karın krampları görülür. Bazı kişilerde kusma da olabilir. Yüksek ateş yaygın değildir. Belirtiler genellikle 5–7 gün sürer.

ETEC: Çoğu kişide karın krampları ve sulu ishal görülür. Belirtiler genellikle 3–4 gün sürer.

İshal veya kusmanız iki günden uzun sürerse; dışkınızda kan, 38,9 °C’den yüksek ateş ya da susuzluk belirtileri varsa sağlık kuruluşuna başvurun. Susuzluk belirtileri arasında çok az idrara çıkma veya hiç çıkmama, aşırı susama, ağızda belirgin kuruluk, baş dönmesi veya sersemlik ve çok koyu renkli idrar bulunur.

E. coli enfeksiyonu geçirenlerin çoğu özel bir tedaviye gerek kalmadan iyileşir. Doktorunuzun antibiyotik yazıp yazmaması, enfeksiyona neden olan E. coli türü ve enfeksiyonun şiddeti dâhil çeşitli etkenlere bağlıdır.

STEC enfeksiyonunu tedavi etmek için antibiyotik kullanılmamalıdır. Bazı antibiyotikler daha fazla Shiga toksini üretilmesine veya salınmasına yol açarak böbrek hasarı olasılığını artırabilir.

E. coli enfeksiyonunu nasıl önleyebilirim?

• Ellerinizi sabun ve akan suyla iyice yıkayın.
• Gıda hazırlarken gıda güvenliğinin dört adımını izleyin: temizle, ayır, pişir ve soğut.
• Etin güvenli asgari iç sıcaklığa ulaştığından emin olmak için gıda termometresi kullanın.
  • Kıyma hâlindeki sığır, domuz ve kuzu etini en az 70 °C iç sıcaklığa ulaşana kadar pişirin.
  • Kontrol için gıda termometresini köftenin yanından merkezine doğru yerleştirin.
  • Sığır bifteklerini ve rosto etleri en az 62,6 °C iç sıcaklığa ulaşana kadar pişirin ve ızgaradan veya ocaktan aldıktan sonra üç dakika dinlendirin.
  • Sıcaklığı biftek veya rostonun en kalın kısmından ölçün.
• Çiğ ete temas ettikten sonra elleri, tezgâhları, kesme tahtalarını ve gereçleri sabun ve suyla iyice yıkayarak çapraz bulaşmayı önleyin.
• Arıtılmamış su içmeyin; göl, gölet, akarsu, yüzme havuzu veya çocuk havuzunda yüzerken ya da oynarken su yutmayın.
• Çiğ hamur yemeyin.
• Pastörize süt ve meyve suyu tüketin.
• Gıda ve su konusunda gerekli önlemleri alın.

Hayvanlardan kaynaklanan E. coli enfeksiyonunu nasıl önleyebilirim?

• Hayvanat bahçesi, çiftlik, fuar ve hatta arka bahçeniz dâhil hayvanların yakınında güvenli davranın.
• Ellerinizi sık sık yıkayın.
• Güvenli biçimde yiyip için.
• Yiyecek ve içecekleri hayvanların bulunduğu alanlardan uzak tutun.
• Çocukları hayvanların yakınında güvende tutun.
• Çocuklar hayvanların yakınındayken daima yetişkin gözetiminde olmalıdır.

Makale kaynağı: CDC
Görsel kaynağı: CDC Halk Sağlığı Görsel Kütüphanesi