İyonlaştırıcı radyasyon, gıda güvenliğini ve kalitesini sağlamak için kullanılır. Bu ışınlama işleminde, uygulanan ürünün sıcaklığını önemli ölçüde artırmadan gıdayı bozan zararlıları, mikroorganizmaları ve bunların toksinlerini etkisizleştirmek veya yok etmek amacıyla beta ya da gama ışınlarının iyonlarından yararlanılır.
Bununla birlikte, iyonlaştırıcı ışınlamanın bu organizmalara karşı etkinliğini belirleyen çeşitli içsel ve dışsal etkenler vardır. Bu nedenle radyasyon dozu; ışınlama türüne, gıda matrisine ve mikroorganizmalara göre önerilir. Işınlamaya ilişkin olumsuz algı nedeniyle yöntemin gıda endüstrisinde kullanımı tartışmalara konu olmaktadır. Bu çalışma, gıda kaynaklı biyolojik tehlikeleri kontrol etmek ve raf ömrünü uzatmak için iyonlaştırıcı radyasyon kullanımını açıklamaktadır.
İlk olarak ışınlamanın özellikleri ve etki mekanizması ele alınmıştır. İkinci olarak biyolojik tehlikelerin radyasyon direncini etkileyen dışsal ve içsel etkenlerin rolü ayrıntılandırılmıştır. Bu literatür incelemesinde ayrıca gıda güvenliği ve bozulmasında rol oynayan farklı mikroorganizmalar ile zararlılar üzerindeki farklı ışınlama etkileri açıklanmıştır. Son olarak iyonlaştırıcı ışınlamanın gıda sektöründe kullanımına ilişkin düzenleyici durum, tüketici değerleri ve yöntemi çevreleyen tartışmalar ele alınmıştır.
Gıda Kaynaklı Biyolojik Tehlikelerin İyonlaştırıcı Radyasyonla Kontrolü (PDF, 1,1 MB)
Munir, M.T.; Federighi, M. Gıda Kaynaklı Biyolojik Tehlikelerin İyonlaştırıcı Radyasyonla Kontrolü. Foods 2020, 9, 878.